زرد پره سر سياه
نام راسته : Passeriformes
نام خانواده : Emberizidae
نام انگليسي : Black-headed bunting
نام علمي : Emberiza melanocephala
مشخصات عمومي :
اين پرنده حدود 17 سانتيمتر طول داشته و جثه اي بزرگ و منقاري سخت و مخروطي به رنگ خاکستري تيره دارد و در دمش سفيدي ديده نمي شود . پرنده اي اجتماعي بوده و پروازي موجي شکل دارد . از نواحي مسکوني دوري مي کند و در مزارع و يا حاشيه مزارع و به خصوص مزارع کلزا در فصول بهار و تابستان ديده مي شود . لانه اين پرنده در سطح زمين و لابلاي بوته ها ساخته مي شود .
مشخصات پرنده نر :
پرنده نر از نظر ظاهري کاملاً متفاوت از پرنده ماده مي باشد . سر و گونه در پرنده نر سياه رنگ بوده و چانه ، سينه و شکم زرد رنگ مي باشد . روتنه به رنگ بلوطي يا قهوه اي متمايل به قرمز مي باشد . دم نيز حنايي رنگ است . بال ها ترکيبي از رنگ قهوه اي با رگه هاي سفيد و نيز لکه سياهي در سرشانه است .
پرنده ماده و جوان در مجموع کمرنگ تر و بدون سياهي در سر هستند . در پرنده جوان سينه زرد کمرنگ است که آثاري از رنگ قرمز حنايي در آن ديده مي شود .
پراکنش :
در ايران تابستان ها فراوان بوده و به وفور توليد مثل مي کند و به خصوص در نواحي شمال غرب ، غرب و بخش هايي از مرکز کشور ديده مي شود .
تغذيه :
اين پرنده دانه خوار مي باشد و از انواع دانه ها تغذيه مي کند .
آواز :
صداي اين پرنده متنوع و تکرار نوت هاي بلند و خشک شبيه ( ته سي -تيا - تيا – تيا-ترلو-ترلو-ترلو ) شنيده مي شود . اين پرنده در قفس نيز نگهداري شده و آواز مي خواند ولي آواز خواني آن در قفس کمتر از هنگامي که در طبيعت است مي باشد . اين پرنده در فصل تابستان غالباً روي سيم هاي برق و يا نوک شاخه درختان و يا نوک بوته ها نشسته و در حالي که سر خود را بالا مي گيرد آواز مي خواند.
جهت شنیدن آواز روی لینک زیر کلیک کرده و اندکی منتظر بمانید .
آشنايي با خانواده زرد پره در ايران :
زرد پره ها پرندگاني کوچک جثه و متعلق به راسته گنجشک سانان ( Passeriformes ) و از خانواده زرد پره ييان ( Emberizidae ) مي باشند . از نظر اندازه هم اندازه سهره ها و يا اندکي بزرگ تر هستند و از نظر رنگ آميزي متنوع بوده و نر ماده آن ها غالباً متفاوت از يکديگر هستند . پرنده نر در اين پرندگان غالباً داراي رنگ آميزي متنوع تر و درخشان تري از پرنده ماده است . زرد پره ها نيز همچون سهره ها منقاري مخروطي و محکم داشته و دانه خوار مي باشند . اين پرندگان سريع پرواز بوده و پروازي موجي شکل دارند .
اغلب گونه هاي زرد پره ها از نواحي مسکوني دوري مي کنند .
زرد پره ها همچون سهره ها پرندگاني آوازخوان مي باشند و از آواز نسبتاً دلنشيني برخوردار هستند ولي از نظر تنوع و زيبايي آواز نسبت به سهره ها مقام بعدي را دارند هرچند برخي از انواع آن ها از نظر رنگ آميزي ظاهر بسيار زيبا مي باشند . در کشور ما تاکنون تعداد 17 گونه زرد پره مشاهده شده است که تعدادي از آن ها به تعداد فراوان توليد مثل نيز مي کنند و تعدادي ديگر تنها مهاجر بوده و گزارشي از توليدمثل آن ها در ايران وجود ندارد .در سال هاي اخير در برخي شهرها خريد و فروش انواع زرد پره ها به سبب زيبايي ظاهر و يا آوازشان گسترش يافته است و از جمله خريد و فروش زرد پره سر سياه و يا زرد پره سر سرخ به وفور ديده مي شود . در جدول زير اسامي فارسي و انگليسي زرد پره هاي موجود در کشور ايران را مشاهده مي کنيد .
در پست هاي بعدي مطالب بيشتري در مورد انواع زرد پره ارائه خواهد شد .
|
رديف |
نام فارسي |
نام انگليسي |
|
1 |
زرد پره مزرعه |
Corn bunting |
|
2 |
زرد پره ليمويي |
Yellowhammer |
|
3 |
زرد پره گونه سفيد |
Pine bunting |
|
4 |
زرد پره کوهي |
Rock bunting |
|
5 |
زرد پره سر خاکستري |
Grey-headed bunting |
|
6 |
زرد پره رخ زرد |
Cinereous bunting |
|
7 |
زرد پره گلو زرد |
Ortolan bunting |
|
8 |
زرد پره راه راه |
House bunting |
|
9 |
زرد پره سر سياه |
Black-hesded bunting |
|
10 |
زرد پره سر سرخ |
Red headed bunting |
|
11 |
زرد پره تالابي |
Reed bunting |
|
12 |
زرد پره سينه زرد |
Yellow-breasted bunting |
|
13 |
زرد پره گلو سياه |
Cirl bunting |
|
14 |
زرد پره سر سفيد |
White-capped bunting |
|
15 |
زرد پره سر آبي |
Cretzschmars bunting |
|
16 |
زرد پره کوچک |
Little bunting |
|
17 |
زرد پره حنايي |
Rustic bunting |
سهره سياه
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Mycerobas carnipes
نام انگليسي : White-winged grosbeak
ساير نام هاي محلي : نامشخص
مشخصات عمومي :
اين پرنده 21 سانتيمتر طول داشته و بزرگ ترين سهره موجود در ايران مي باشد . منقار مخروطي و بزرگ به رنگ خاکستري تيره و دم نسبتاً بلند و دمگاه زرد زيتوني دارد . به واسطه سر و سينه و پشت سياه رنگ در تضاد با منقار خاکستري و شکم و زيرتنه زرد زيتوني شناخته مي شود .لکه سفيدي هم در بال ها وجود دارد که در پرواز به خوبي ديده مي شود . اين پرنده پروازي موجي شکل داشته و غالباً به صورت گروهي ديده مي شود .
مشخصات پرنده نر و ماده :
پرنده نر و ماده بسيار شبيه به يکديگر هستند با اين تفاوت که رنگ پرنده ماده کمرنگ تر بوده و با سر و سينه تيره که اندکي رنگ نخودي دارد ديده مي شود .
پرنده ماده
مشخصات پرنده جوان :
پرنده جوان با رنگ هاي گوناگون ديده مي شود ولي در هر حال نوار سفيد بال و زردي دمگاه را دارد .
تغذيه :
پرنده اي دانه خوار است .
پراکنش :
در ايران به تعداد کم در شمال شرق و به سمت شمال ديده شده و توليد مثل هم مي کند .
محل زندگي :
در مناطق کوهستاني با جنگل هاي سرو کوهي در ارتفاع بالاي 2800 متر به سر برده و روي درختان سرو کوهي آشيانه مي سازد .
آواز :
صداي اين پرنده ساده بوده و به صورت يک سري نوت شبيه به ( شوويپ – شوويپ ) شنيده مي شود .
هيبريد :
اينجانب تا کنون اطلاعات و تصاويري از تلقيح اين پرنده با ساير سهره ها نديده ام .
سهره نوک قيچي
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Loxia curvirostra
نام انگليسي : Red crossbill
ساير نام هاي محلي : نامشخص
مشخصات عمومي :
پرندگاني بزرگ تر از گنجشک خانگي با 17 سانتيمتر طول هستند . منقاري محکم و در انتها قيچي مانند داشته و دم کوتاه و سر بزرگ دارند . اين پرنده در حين پرواز تپل به نظر آمده و با دم دو شاخه کوتاه و سر بزرگ شناسايي مي شود . اغلب در گروه هاي کوچک ديده شده و بسيار پر سر و صدا مي باشد . پاهاي اين پرنده تيره است .
مشخصات پرنده نر:
پرنده نر به رنگ قرمز يا نارنجي با بال ها و دم قهوه اي ديده شده و در پرواز دمگاه گلي درخشانش نمايان مي شود .
پرنده نر
مشخصات پرنده جوان و ماده :
پرنده ماده به رنگ سبز با بال ها و دم سبز مايل به قهوه اي و زير تنه اندکي رگه رگه ديده شده و در پرواز دمگاه سبز مايل به زردش نمايان است . پرنده جوان شبيه ماده بوده ولي در سراسر بدنش رگه رگه هاي تيره ديده مي شود .
تغذيه :
پرنده اي دانه خوار مي باشد .
پراکنش :
در ايران در پاييز و زمستان به تعداد اندک و نامنظم و بيشتر در نواحي شمالي ديده مي شود . هرچند اخباري از مشاهده اين پرنده در نواحي جنوب از مرکز فارس و بلوچستان هم گزارش شده است ولي هنوز اخبار موثقي از توليد مثل اين پرنده در ايران گزارش نشده است .
محل زندگي :
درجنگل هاي سوزني برگ به سر برده و در همانجا نيز آشيانه مي سازد .
آواز :
آواز اين نسبتاً دلنشين بوده و متنوع مي باشد و شامل جيک جيک و چهچهه ها و تحرير هاي آرام است.
جهت شنيدن بخش هايي از صدای اين پرنده مي توانيد به لينک زير رفته و روي گزينه Play کليک کنيد .
هيبريد :
سهره نوک قيچي قابليت تلقيح با انواع سهره ها از قبيل سهره معمولي ، سهره سينه سرخ ، قناري و ... را داراست .
سهره نوک بزرگ
نام راسته : Passeriformes
نام خانواده : Fringillidae
نام انگليسي : Hawfinch
نام علمي : Coccothraustes coccothraustes
سايرنام هاي محلي : فينچ
مشخصات عمومي :
اين پرنده 18 سانتيمتر طول دارد و بزرگ تر از گنجشک خانگي مي باشد . منقاري سخت و بزرگ به رنگ خاکستري و با پر و بالي متمايل به قهوه اي نارنجي و لکه سياهي در صورت و چانه بوده و نوار پهن سفيد رنگي در بال ها ديده مي شود . بال ها نيز سياه رنگ هستند .
تمايز پرنده نر و ماده :
به طور کلي پرنده نر و ماده مشابه هستند ولي پرنده ماده کمرنگ تر بوده و با پر و بال قهوه اي نارنجي کمرنگ تر و يا متمايل به خاکستري ديده مي شود .
پرنده جوان فاقد لکه سياه در صورت و چانه بوده و در ناحيه سينه اندکي خال و يا لکه دارد .
پراکنش :
در کشور ايران در بخش هايي از شمال و شمال غرب کشور زندگي مي کند و توليد مثل هم دارد .
رنگ قرمز : محل تولید مثل و زمستان گذران
محل زندگي :
اين پرنده در جنگل هاي تنک و فشرده ، پارک ها ، ميوه زارها به سر برده و اغلب در انتهاي شاخه ها مي نشيند و معمولاً روي نوک شاخه هاي نرم آشيانه مي سازد .
تغذيه :
اين پرنده دانه خوار مي باشد و از انواع دانه ها تغذيه مي کند .
صدا :
صداي اين پرنده شامل يک سري نت هاي ساده مي باشد .
جهت شنیدن صدا به لینک زیر رفته و روی گزینه play کلیک کنید .
هيبريد :
اينجانب تا کنون تصاويري از توليد مثل اين پرنده با ساير سهره ها نديده ام .
سهره بال سرخ
نام راسته : Passeriformes
نام خانواده : Fringillidae
نام انگليسي : Rhodopechys sanguinea
نام علمي : crimson-winged finch
سايرنام هاي محلي : نا مشخص
مشخصات پرنده :
اين پرنده 16 سانتيمتر طول دارد و بزرگ تر از گنجشک خانگي مي باشد . سهره اي رنگين بوده که عمدتاً در شيب هاي کوهستان ديده مي شود . سينه ، پهلو ها و زير تنه داراي نقطه نقطه هاي قهوه اي بوده و تارک سياه و منقار زرد رنگ است .در بال هاي سياه رنگ پرنده اثراتي از رنگ صورتي و سفيد ديده مي شود . روتنه نيز متمايل به قهوه اي است .
تمايز نر و ماده :
در ناحيه صورت پرنده نر رنگ صورتي يا سرخ ديده مي شود ولي پرنده ماده در ناحيه صورت اثري از رنگ صورتي ندارد و همچنين در پرنده نر لکه سرخ روي بال نسبت به پرنده ماده مشخص تر مي باشد . سياهي فرق سر نيز در پرنده نر درخشان تر از پرنده ماده است . منقار پرنده نر نسبت به پرنده ماده زرد رنگ تر مي باشد . و در نهايت اين که رنگ پرنده نر مشخص تر و درخشان تر از پرنده ماده مي باشد .
مشخصات پرنده جوان :
پرنده جوان فاقد سياهي روي سر بوده و منقار نيز متمايل به خاکستري مي باشد .
پراکنش :
در کشور ما در نواحي کوهستاني شمال ، شمال غرب و بخش هايي از غرب کشور زندگي مي کند و توليد مثل نيز دارد .
رنگ قرمز : محل تولید مثل و زمستان گذران
محل زندگي :
اين پرنده در مناطق کوهستاني مرتفع زندگي کرده و زمستان ها در ارتفاعات پايين تر ، کشتزار ها و علفزارهاي داراي قلوه سنگ به سر برده و داخل بوته ها و يا شکاف سنگ ها آشيانه مي سازد .
تغذيه :
اين پرنده دانه خوار مي باشد و از انواع دانه ها تغذيه مي کند .
صدا :
صداي اين پرنده شبيه چي- روپ- چوريپ يا دي-ليت-دي-ليت شنيده مي شود که در حين پرواز و يا در روي سطح زمين به شکلي متنوع و به صورت هاي گوناگون شنيده مي شود .
هيبريد :
اينجانب تاکنون اطلاعات و تصاويري از تلقيح اين پرنده با ساير سهره ها مشاهده نکرده ام .
بلبل
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : توکايان يا Turdidae
نام علمي : luscinia megarhynchos
نام انگليسي : nightingale
ساير نام هاي محلي : بلبل ، هزار دستان
خانواده توکايان :
اين خانواده پرندگاني کوچک و متوسط را در بر مي گيرد که اغلب آوازخوان بوده و داراي دم مستطيل شکل هستند و از حشرات ، نرم تنان و ميوه تمشک و مانند آن تغذيه مي کنند . اين خانواده در ايران داراي 32 گونه بوده و پرندگاني همچون توکاها ، بلبل ها ، چک ها و دم سرخ ها در اين خانواده قرار دارند . بهترين پرندگان آوازخوان ايران در اين خانواده قرار دارند . برخي گونه هاي اين خانواده بسيار مشابه بوده و تشخيص آنها از يکديگر دشوار است . نر و ماده برخي ازگونه ها بسيار مشابه و در برخي ديگر از گونه ها متفاوت هستند .
آشنايي با بلبل هزاردستان :
بلبل هزار دستان بهترين پرنده آوازخوان موجود در کشور ايران مي باشد . اين پرنده 16 سانتيمتر طول دارد و بسيار شبيه به بلبل خالدار ( يکي ديگر از گونه هاي موجود در خانواده توکايان ) است ولي روتنه اش کمرنگ تر و بيشتر متمايل به قهوه اي بوده و دمش نيز قرمز است و همچنين حلقه سفيد دور چشمانش واضح تر ديده مي شود . زيرتنه تميز و فاقد لکه روي سينه و پهلو ها است و به رنگ سفيد متمايل به نخودي يا خاکستري ديده مي شود . پرنده جوان بلبل هزاردستان خالدار بوده و با خالهاي نخودي در سينه و پهلوها و خالهاي کمرنگي در پوشش هاي مياني بال ديده مي شود . اين پرنده در هنگام آوازخواني خود را کاملاً مخفي نگه مي دارد ولي از صدايش مي توان آن را از بلبل خالدار تشخيص داد .
نر و ماده بسيار مشابه بوده و تشخيص آن تنها به واسطه شنيدن آواز و يا توسط افراد بسيار با تجربه امکان پذير است .
تغذيه :
از حشرات ، نرم تنان و ميوه هايي همچون توت تغذيه مي کند .
پراکنش :
از نظر پراکنش جهاني اين پرنده در جنوب انگلستان و به طرف شرق تا مرکز و جنوب اروپا ، مرکز آسيا و مناطقي از شمال آفريقا توليد مثل مي کند و در فصل زمستان در جنوب آفريقا هم ديده شده است .
درکشور ما در بهار و تابستان فراوان بوده و به جز بخش هايي از شرق ، مرکز و جنوب در ساير نواحي ديده شده و توليد مثل مي کند .
محل زندگي :
اين پرنده در جنگل هاي برگ ريز ، باغ ها ، بوته هاي خار دار و گاهي در حاشيه مناطق خشک به سر برده و در بوته هاي تمشک و نزديک و يا روي سطح زمين و با استتار کامل آشيانه مي سازد .
آواز :
آواز اين پرنده بسيار متنوع ، زيبا و بلند بوده و هم در شب و هم در روز شنيده مي شود . آواز شامل چهچهه ها و تحرير هاي زنگ دار و بلند و متنوع مي باشد . اين پرنده بيشتر از اينکه ديده شود آوازش شنيده مي شود . آواز خواني نيز مختص پرنده نر مي باشد .
جهت شنيدن آواز بلبل هزار دستان مي توانيد به لينک زير رفته و روي گزينه Play کليک کنيد .
ساير نکات :
بلبل هزار دستان معمولا در نزديک سطح زمين ديده شده و تغذيه مي کند . و از روي شاخه هاي مخفي آواز مي خواند و معمولاً تنهاست و به صورت دسته جمعي ديده نمي شود . پرنده اي تک همسر بوده و لانه در نزديکي يا در سطح زمين قرار دارد . بين 4 تا 5 تخم مي گذارد و به مدت 13 روز روي آنها مي خوابد و جوجه ها نيز بعد از 11 روز لانه را ترک مي کنند . اين پرنده در سال يک يا دو بار توليد مثل مي کند .
در سال هاي اخير در بعضي از شهرها صيادان اقدام به صيد و پرورش اين پرنده در قفس نموده اند . البته بايد به اين نکته اشاره کرد که نگهداري و پرورش از اين پرنده بسيار دشوار است و اين به علت حشره خوار بودن آن است . جهت تغذيه اين پرنده در قفس مي بايست از مخلوطي از دان پالس و گوشت نرم و مواد گياهي استفاده نمود و البته اگر دسترسي به حشرات ميسر باشد بهتر است حشرات را جهت تغذيه در اختيار پرنده قرار داد . از ميوه ها نيز در تغذيه پرنده مي توان استفاده کرد و از جمله ميوه هايي که در تغذيه پرنده به کار برده مي شود مي توان به انگور ، سيب ، تمشک و توت درختي و حتي سنجد اشاره کرد .
نکته اين که اگر مايل به نگهداري از بلبل هزاردستان هستيد بايد جوجه آن را تهيه کنيد و معمولاً پرندگان بالغ شکار شده و وحشي در محيط قفس دوام ندارند .
محيط قفس نگهداري بلبل هزاردستان بهتر است بزرگ بوده و چندين نشيمن گاه در آن قرار داشته باشد . تغذيه نيز بايد متنوع باشد .
در موقع خريد توجه داشته باشيد که جوجه هزاردستان خالدار و با دم مستطيلي بوده و فاقد هرگونه نوار ابرويي در سر مي باشد و تنها حلقه سفيدي اطراف چشم پرنده وجود دارد .
سهره کوهي
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Carduelis flavirostris
نام انگليسي : twite
ساير نام هاي محلي : نا مشخص
مشخصات عمومي :
پرنده اي نسبتاً کوچک و حدود 13 سانتيمتر طول داشته و از نظر ظاهر ، عادات و رفتار بسيار شبيه به سهره سينه سرخ ماده مي باشد . رنگ عمومي بال ها و روتنه تيره بوده و رگه هاي فراواني در روتنه ديده مي شود . در بال ها و دم اثري از رنگ سفيد ديده مي شود . چانه به رنگ نخودي و در سينه رگه هاي فراوان تيره رنگ ديده مي شود . منفار پرنده در فصول پاييز و زمستان زرد رنگ و در فصل تابستان زرد متمايل به خاکستري است . از سهره سينه سرخ ماده به واسطه دم بلندتر ، منقار زرد رنگ ، سفيدي کمتر در بال ها و چانه نخودي رنگ متمايز مي شود .
مشخصات پرنده نر ، ماده و جوان:
پرنده نر بسيار شبيه به پرنده ماده بوده با اين تفاوت که دمگاه پرنده نر صورتي رنگ بوده و دمگاه پرنده ماده نخودي رنگ و رگه رگه مي باشد . پرنده جوان نيز تا حدودي شبيه پرنده ماده مي باشد .
تغذيه :
پرنده اي دانه خوار بوده و از انواع دانه هاي ريز همچون ارزن تغذيه مي کند .
پراکنش :
در کشور ما در نواحي شمال ، شمال غرب و بخش هايي از غرب زندگي ميکند و توليد مثل هم دارد . در فصول پاييز و زمستان در بخش هايي از شرق کشور نيز ديده مي شود .
محل زندگي :
اين پرنده در شيب کوهستان و زمستان ها در دشت ها و دامنه کوه ها به سر برده و روي زمين و لابلاي پوشش گياهي و يا روي صخره ها آشيانه مي سازد .
آواز :
آواز اين پرنده شامل يک سري از چهچه ها و تحرير هاي تند و سريع مي باشد و بخش هايي از آواز شبيه آواز سهره سينه سرخ است .
جهت شنیدن بخشی از آواز این پرنده به لینک زیر رفته و روی گزینه play کلیک کنید .
هيبريد :
سهره کوهي قابليت تلقيح با ساير سهره ها و قناري را داراست . ولي به نظر مي رسد پرنده حاصل از تلقيح اين سهره با ساير سهره ها و نيز قناري از تنوع رنگي کمي برخوردار باشد .
سهره کوهی * قناری
با سهره طلايي بيشتر آشنا شويم
سهره طلايي يا معمولي يکي از شايع ترين انواع سهره در سراسر دنيا مي باشد . علاقمندان زيادي در تمام دنيا تمايل به نگهداري از اين پرنده خوش آواز و زيبا دارند . در مطالب پست شده قبلي به خصوصيات ظاهري ، شکل آواز ، پراکنش و برخي ويژگيهاي ديگر اين پرنده اشاره کردم . در اين مطلب نيز به برخي نکات ديگر در مورد اين پرنده و نگهداري آن اشاره مي شود . مطالبي که در ادامه در مورد اين پرنده مي خوانيدمجموعه اي از تجربيات بنده و نيز ترجمه چندين سايت لاتين در مورد سهره معمولي مي باشد و البته مسئوليت صحت مطالب ترجمه شده با اينجانب نمي باشد ، هرچند بنده سعي کرده ام از درج مطالب مشکوک پرهيز نمايم .
1 ) از تظر ابعاد قفس ، سهره در قفسي با ابعاد قفس قناري شاداب تر از قفس هاي کوچک و معمول خواهد بود .
2 ) در قفس بزرگ مي توان از سهره جوجه نيز گرفت .
3 ) در هنگام توليد مثل پرنده ماده بين 3 تا 7 تخم مي گذارد که تخم ها به رنگ سفيد متمايل به آبي بوده و نقاط ريز قرمز يا قهوه اي در يک طرف تخم ها ديده مي شود . پرنده ماده به مدت 14 روز روي تخم ها مي خوابد . در اين مدت پرنده نر براي ماده غذا مي آورد که ممکن است دانه و يا حشره باشد . در اين هنگام پرنده نر در اوج مستي بوده و بال هاي خود را به صورت آويزان نگه مي دارد . دو هفته نيز طول مي کشد تا جوجه ها آماده ترک لانه فنجاني شکل شوند . لانه اي که معمولاً در ارتفاع 2 تا 10 متري از سطح زمين و در ميان شاخه هاي درخت ساخته شده مي شود .
4 ) تغذيه سهره از انواع دانه ها بوده ولي بهترين دانه جهت نگهداري سهره در قفس شاهدانه مي باشد . همچنين سهره ها علاقه بسيار زيادي به دانه آفتابگردان تازه دارند و به همين دليل يکي از مناطقي که مي توان اين پرنده را بيشتر مشاهده کرد مزارع آفتابگردان است .
5 ) سيستم تنفسي سهره بسيار حساس بوده و نبايد اين پرنده را در محل هايي با تهويه نامناسب و يا گرد و غبار و دود قرار داد . دود سيگار نيز براي سهره حالت سمي دارد .
6 ) وجود نور کافي در رنگ پذيري سهره هاي جوان از اهميت زيادي برخوردار است . در نور کم رنگ سرخ صورت پس از اولين پر ريزان به رنگ نارنجي و يا حتي زرد تبديل مي شود .
7 ) وجود آب تازه روزانه جهت آشاميدن و نيز وجود آب روزانه جهت آب تني پرنده اثر بسيار زيادي در شادابي پرنده دارد .
8 ) اگر تمايل داريد سهره شما همچون سهره هاي آزاد در طبيعت از کمترين حساسيت به شرايط جوي برخوردار باشد و حتي در شرايط بد جوي هم مقاوم بوده و آواز بخواند بايد از همان ابتدا پرنده را در محيط باز پرورش دهيد . معمولاً سهره هايي که در محيط داخل منزل نگهداري مي شوند چنانچه به محيط آزاد و در معرض تغييرات جوي قرار گيرند دچار پر ريزان بي موقع و قطع آواز مي شوند .
9 ) اندازه سهره در آواز سهره نقشي ندارد ولي بهتر است در هنگام خريد سهره هايي با دم ، منقار و پاهاي بلند تر را انتخاب کنيد .
10 ) اگر قصد جوجه گيري از سهره با قناري و يا ساير سهره ها را داريد بايد بدانيد که سهره شما بايد در اوج مستي بوده و رام باشد . سهره در اوج مستي با بال هايي آويزان به آوازخواني مي پردازد و در اين هنگام رنگ منقار سهره سفيد متمايل به صورتي است .
11 ) جهت رام کردن سهره بايد قفس سهره کوچک بوده و در محلي پر رفت و آمد و کم خطر و در نزديکي سطح زمين قرار گيرد .
12 ) از دست زدن به سهره جداً خودداري نماييد .
13 ) منقار سهره نر بزرگ تر از منقار سهره ماده مي باشد و بنابراين يک روش ساده در انتخاب جوجه سهره نر توجه به اندازه منقار آن است .
14 ) جوجه سهره قابليت يادگيري آواز ساير سهره ها و يا قناري را دارد .
15 ) سهره ماده در زمان مستي آواز مي خواند ولي آواز سهره ماده کوتاه تر و آرام تر از سهره نر بوده و تنوع کمتري دارد .
16 ) يکي از بهترين روش ها براي تشخيص سهره نر و ماده اين است که در سهره نر رنگ سرخ صورت گسترش بيشتري داشته و از چشم ها نيز عبور مي کند ولي در سهره ماده رنگ سرخ صورت تا ميانه چشم ها امتداد دارد .
17 ) در کشور ما در زمان مهاجرت سهره را مي توان در نواحي شهري و حاشيه شهري مشاهده نمود . در ايران زمان مهاجرت سهره از اوايل پاييز مي باشد .
18 ) عمر سهره در شرايط عادي بيشتر از 8 سال و کمتر از 12 سال است .
19 ) زير گونه اي از سهره معمولي در ايران و به خصوص در نواحي شرقي کشور يافت مي شود که در عامه به عنوان سهره حلب شناخته مي شود . آواز سهره حلب بسيار شبيه به سهره معمولي است ولي اندکي تيز تر بوده و وضوح آن اندکي کمتر است .
20 ) جوجه حاصل از تلقيح سهره با قناري و ساير سهره ها به جز سهره حلب عقيم است . جوجه حاصل از سهره معمولي و سهره حلب اصطلاحاً زاغ سر ناميده مي شود .
سهره صورتي
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Bucanetes githagineus
نام انگليسي : Trumpeter finch
ساير نام هاي محلي : فينچ
مشخصات عمومي :
پرندگاني به طول 14 سانتيمتر با منقار مخروطي نسبتاً ضخيم و با دم کوتاه و سر بزرگ مي باشند . و رنگ عمومي بدن خاکستري رنگ مي باشد .
مشخصات پرنده نر:
رنگ پرنده نر خاکستري بوده و اثراتي از رنگ صورتي در بال ها ، دمگاه ، پيشاني و سينه ديده مي شود . رنگ منقار و پاها در پرنده نر نارنجي رنگ است .
مشخصات پرنده جوان و پرنده ماده :
پرنده جوان و پرنده ماده بسيار شبيه بوده و به رنگ خاکستري بوده و نسبت به پرنده نر اثر رنگ صورتي در پر و بالشان بسيار کمتر است و همچنين رنگ منقار پرنده ماده و جوان زرد و يا نخودي رنگ است .
تغذيه :
به طور کلي اين پرنده دانه خوار مي باشد .
پراکنش :
در کشور ما به جز حاشيه شمال و شمال شرق و به جز شمال غرب کشور در ساير نواحي ديده شده و توليد مثل هم مي کند .
محل زندگي :
اين پرنده در نواحي صخره اي لخت و تپه هاي سنگي ، بيابانها و اراضي سنگي و غالباً نزديک به آب به سر برده و لابلاي سنگ ها آشيانه مي سازد .
آواز :
صداي اين پرنده به صورت معمول شباهت هايي به صداي فينچ معمولي دارد ولي آواز اين پرنده بسيار مشخص بوده و شبيه صداي شيپور مي باشد .
هيبريد :
اطلاعات و تصاويري از تلقيح اين پرنده با ساير سهره ها وجود دارد .
سهره صورتی * سهره سرخ
سهره صورتی * سهره نوک قیچی
دعوت به همکاری :
يکي از دوستان خواننده وبلاگ با نام آقا وحيد در بخش نظرات روشي ساده جهت رام کردن سهره جنگلي بيان کرده اند که جهت آشنايي ساير خوانندگان بنده نيز اقدام به درج اين مطلب در وبلاگ نمودم . در اينجا جا دارد که از آقا وحيد و ساير دوستاني که با ابراز نظرات سازنده خود در بهبود کيفيت و کميت مطالب وبلاگ نقش دارند تشکر نمايم و از همه خوانندگان دعوت نمايم تا چنانچه اطلاعات خاصي در رابطه با موضوعات مورد بحث در وبلاگ دارند براي اينجانب پست نمايند و يا در بخش نظرات درج نمايند .
روش پيشنهادي يکی از دوستان جهت رام کردن سهره جنگلي :
روش پيشنهادي اين است که وقتي سهره ي جنگلي رام نشده اي داريد آن را در يک قفس کوچک قرار داده و با يک افشانه گر آب هر روز مقداري آب روي حيوان افشانه کنيد حال حيوان را در محلي پر رفت و امد قرار دهيد در اين حالت حيوان مشغول خشک کردن و تميز کردن خود شده و خود را به ديواره هاي قفس نکوبيده وچون مشغول خشک کردن خود است رفت و امدها نيز براي ان معمولي شده و بعد از مدتي شما سهره ي رامي خواهيد داشت.
( صحت مطلب فوق بر عهده شخص ارسال کننده مي باشد )
سهره مغولي
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Bucanetes mongolicus
نام انگليسي : Mongolian finch
ساير نام هاي محلي : نا مشخص
مشخصات عمومي :
پرندگاني متوسط جثه به طول 14 سانتيمتر و کوهستان نشين و بسيار شبيه به سهره صورتي هستند . سهره بالغ به واسطه سفيدي بزرگ روي بال ها و پاهاي قهوه اي مايل به زردش مشخص مي شود .
مشخصات پرنده نر:
پرنده نر داراي لکه کوچک گلي رنگي روي دمگاه است و رنگ گلي صورتي روي گلو متغير بوده و در سينه و پهلو ها نيز همين رنگ ديده مي شود . در پرهاي دم سفيدي و در نوار ابرويي هم رنگ گلي ديده مي شود .
پرنده نر
مشخصات پرنده ماده و جوان :
پرنده ماده رنگ پريده تر و پهلوها مانند پرنده نر صورتي است . در پر و بال تازه در پاييز هر دو جنس نر و ماده شبيه هم هستند . پرنده جوان هم شبيه پرنده ماده بوده ولي در پر و بالش اثري از رنگ شني نخودي ديده مي شود و زيرتنه اش نيز فاقد رنگ صورتي است . در پرنده جوان عمدتاً رگه هاي سفيد و سياهي در دم ديده مي شود .
خارج از فصل توليد مثل از انواع دانه ها تغذيه مي کند و در فصل توليد مثل علاوه بر دانه ها از حشرات نيز تغذيه مي نمايد .
پراکنش :
اين پرنده در کشور ما در نواحي شرقي و تا نزديکي تهران زندگي ميکند و توليد مثل هم دارد .
محل زندگي :
در نواحي کوهستاني مرتفع ، بيابان هاي خشک و بکر و سنگي ، نواحي نيمه بياباني و شيب هاي سنگي کوهستان به سر برده و لابلاي صخره ها و زير بوته ها آشيانه مي سازد .
آواز :
صداي اين پرنده ظريف و آرام بوده و کيفيتي شبيه گنجشک کوهي و يا سهره سينه سرخ دارد و گاهي نيز صداي سوت مانندي از آن شنيده مي شود .
هيبريد :
اينجانب تا کنون اطلاعات و يا تصاويري از تلقيح اين سهره با ساير سهره ها و يا قناري نديده ام ولي به احتمال بسيار زياد اين سهره نيز قابليت تلقيح با ساير سهره ها را داراست .
مختصری در مورد آواز سهره جنگلی
سهره جنگلي ( Chaffinch ) که با اسامي محلي ديگري همچون بلبل آوازخوان ، خوبيسه و يا خمسه نيز شناخته مي شود چند سالي است که به دليل زيبايي ظاهر و آواز زيبايش جايگاهي ويژه در بين علاقمندان به پرندگان آوازخوان يافته است . پرورش و نگهداري از اين پرنده در قفس در برخي کشور ها به سال هاي دور باز مي گردد . اين پرنده به خصوص در کشورهاي اروپايي بسيار محبوب و مورد توجه مردم است تا جايي که در کشوري همچون بلژيک اين پرنده به عنوان يک پرنده قفسي محبوب شناخته شده و حتي مسابقات آوازخواني اين پرنده در برخي مناطق برگزار مي شود .
آن چه در ادامه در رابطه با آواز اين پرنده مي خوانيد خلاصه اي از ترجمه چندين سايت مشهور در زمينه پرندگان مي باشد که اميدوارم مورد توجه علاقمندان قرار گيرد .
سهره جنگلي پرنده اي آوازخوان بوده که تنها پرنده نر آواز مي خواند . به طور کلي آواز پرنده نر سهره جنگلي نسبت به آواز ساير سهره ها بلند و رساتر بوده و از مسافت نسبتاً دور شنيده مي شود . عليرغم بلندي آواز ، مدت زمان هر قطعه از آواز سهره جنگلي کوتاه بوده و حداکثر به پنج ثانيه مي رسد . تکرار قطعات آواز نيز در طول يک دقيقه مي تواند به 10 ( ده ) بار برسد .
آواز سهره آوازخوان از تنوع نسبتاً کمي برخوردار است و اين پرنده بين دو تا سه نوع آواز دارد . نکته جالب در مورد اين پرنده وجود لهجه هاي محلي در اين پرنده است ، يعني لهجه آواز اين پرنده در مناطق مختلف متفاوت از هم مي باشد . آواز اين پرنده غالباً در فصل بهار و تابستان شنيده مي شود و معمولاً در فصول پاييز و زمستان به ندرت آواز اين پرنده را مي شنويم . ساير اصواتي که اين پرنده در حين پرواز و يا در هنگام تغذيه و ... از خود ساتع مي کند بسيار متنوع بوده و در تمام فصول سال شنيده مي شود . به طور کلي زمان اوج آوازخواني سهره جنگلي در فصل بهار و زماني است که پرنده در حال انتخاب جفت و يا لانه سازي است و در اين حالت اصطلاحاً پرنده مست شده است که از نشانه هاي مستي سهره آوازخوان رنگ درخشان پرنده و منقار خاکستري مايل به بنفش آن است .
نحوه تکامل آواز در پرنده جوان :
جوجه ها در بهار متولد شده و پس از خروج از لانه قادر به توليد اصوات معمول پرنده در حين تغذيه و يا پرواز هستند و در اولين تابستان به تمرين آواز بريده و نامشخص و غير تکامل يافته مي پردازند ( اصطلاحاً ريزه خواني مي کنند ) . با فرا رسيدن اولين پاييز و زمستان تمرين آواز خواني پرنده قطع شده و يا به ندرت شنيده مي شود . با شروع دومين بهار زندگي پرنده و در واقع با آغاز اولين جفت يابي، آوازخواني به شکلي نسبتاً تکامل يافته آغاز مي شود و در دومين ماه بهار آواز پرنده کاملاً تکامل مي يابد و از اين ماه به بعد پرنده هر سال در فصول بهار و تابستان به شکلي گسترده اقدام به خواندن آواز مي کند . نتيجه اينکه آواز پرنده جوان با آغاز دومين بهار زندگي پرنده تکامل مي يابد .
نکته ديگري که در مورد آواز اين پرنده در برخي سايت ها عنوان شده بود اين است که سهره جنگلي قابليت يادگيري بخش هايي از آواز ساير سهره ها و قناري را نيز داراست .
همچنين آواز اين پرنده زماني که در طبيعت هست زيباتر از زماني که در قفس و در حبس است مي باشد و به همين دليل در برخي کشورهاي اروپاي غربي که اين پرنده به وفور يافت مي شود مردم ترجيح مي دهند آواز اين پرنده را از محيط پيرامون خود و در طبيعت بشنوند .در پايان اميدوارم مطلب فوق براي علاقمندان مفيد بوده باشد .
جهت شنیدن آواز سهره آوازخوان به لینک زیر رفته و روی گزینه play کلیک کنید .
سهره سر سياه
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Pyrrhula pyrrhula
نام انگليسي : Bullfinch
ساير نام هاي محلي : فينچ بلبلي
مشخصات عمومي :
پرنده اي به طول 14 سانتيمتر بوده و روتنه خاکستري ، بال هاي سياه ، پيشاني و فرق سر سياه رنگ ، نوار بالي سفيد رنگ و منقارو پاهاي سياه رنگ از خصوصيات مشترک پرنده نر و ماده مي باشد . دمگاه پرنده نيز سفيد رنگ است .
مشخصات پرنده نر:
سينه و شکم در پرنده نر صورتي يا قرمز مي باشد .
مشخصات پرنده ماده :
سينه و شکم در پرنده ماده نخودي رنگ مي باشد .
پرنده جوان :
پرنده جوان فاقد سياهي روي سر بوده و با دمگاه نخودي و زير تنه قهوه اي ديده مي شود .
تغذيه :
خارج از فصل توليد مثل از انواع دانه ها تغذيه مي کند و در فصل توليد مثل علاوه بر دانه ها از حشرات نيز تغذيه مي نمايد . بهترين غذا براي نگهداري اين پرنده در قفس مخلوط ارزن و کتان است .
پراکنش :
در کشور ما در حاشيه باريکي از شمال غرب و شمال ديده شده و توليد مثل دارد .
محل زندگي :
درمناطق جنگلي و به خصوص با درختان سوزني برگ ، باغ ها ، کشتزارها و بيشه ها به سر برده و روي درختان يا داخل پرچين ها آشيانه مي سازد .
آواز :
صداي اين پرنده آرام و سوت مانند بوده و کمتر شنيده مي شود . آواز پرنده نيز تا حدودي شبيه آواز سهره خاکي است .
جهت شنیدن آواز پرنده می توانید به سایت زیر رفته و روی گزینه play کلیک کنید .
ساير خصوصيات :
از خصوصيات اين پرنده اين است که هرگز به صورت گروهي ديده نمي شود و معمولاً ساکت بوده و خود را پنهان مي کند .
هيبريد :
سهره سر سياه قابليت تلقيح با انواع سهره ها از قبيل سهره معمولي ، سهره زرد ، قناري و ... را داراست .
به نام خدا
مقدمه
اينجانب حميد مشيري داراي مدرک کارشناسي در رشته کشاورزي مي باشم . از دوران کودکي علاقه شديدي به پرندگان داشتم و اکنون قريب 15 سال است که از انواع پرندگان زينتي نگهداري مي کنم . علاقه ام به پرندگان آوازخوان نيز به دوران کودکي باز مي گردد . حدود ده سال است که تنها اقدام به نگهداري پرندگان آوازخوان نموده ام . پرندگاني که شايد کمتر مطرح بوده اند و کمتر کسي به نگهداري آنان اقدام نموده ، از قبيل انواع سهره ها ، بلبل ها ، چرخ ريسک ها ، کمرکولي ، برخي از انواع زرده پره ها و غيره . علاقه زيادي به نگهداري و پرورش پرندگان وحشي آوازخوان که نا شناخته هستند دارم و همين امر موجب شده تا ضمن شناسايي اين پرندگان ، به هر طريق ممکن نمونه اي از اين پرندگان را تهيه و تربيت نمايم . در اين راستا تجربيات فراواني نصيبم شد و مهمترين نکته اي که به آن پي بردم اين بود که تنها قناري و سهره نيستند که آواز خوشي دارند بلکه بسياري ديگر از پرندگان آوازخوان هستند که شايد شنيدن صداي آواز آنان به مراتب دلنشين تر از شنيدن آواز سهره و يا حتي قناري باشد . البته بايد به اين نکته اشاره کنم که زيبايي امري نسبي است و به عنوان مثال ممکن است براي شخصي که علاقه مند به سهره است ، آواز سهره نسبت به آواز قناري خوش تر جلوه کند و يا بالعکس کسي که علاقه مند به نگهداري بلبل هزاردستان است از آواز سهره يا قناري خوشش نيايد . بهر حال آنچه مهم است اين است که بدانيم آوازخواني محدود به سهره يا قناري نيست بلکه پرندگان ديگري نيز هستند که آوازشان دست کمي از سهره يا قناري ندارد . در برخي کشورهاي اروپايي اين امر پذيرفته شده است و اگر سري به مغازه هاي پرنده فروشي در اين کشور ها بزنيد خواهيد ديد که در کنار قناري و سهره پرندگان ديگري همچون سهره سبز ، سهره زرد ، سهره سفيد ، بلبل خالدار ، بلبل هزاردستان ، بلبل سينه سرخ ، و ... نيز حضور دارند و بازار خوبي هم در اين کشور ها دارند . ولي متأسفانه در کشور ما آشنايي با پرندگان آوازخوان محدود به قناري و سهره بوده است هر چند اخيراً پرندگاني چون گل به سر و بلبل هزاردستان نيز در برخي شهرهاي بزرگ چون تهران و برخي شهرستان ها جايگاهي در بين پرنده دوستان يافته اند .
آنچه موجب ترغيب من به رائه اطلاعات و تجربيات شخصي ام در مورد پرندگان آواز خوان در اين وبلاگ شد ، آشنا ساختن هموطنان علاقه مند به نگهداري پرندگان آوازخوان با انواع اين پرندگان است تا اگر کسي دوست دارد از پرنده اي نگهداري کند با شناخت کامل و با آگاهي اقدام به تهيه پرنده مورد نظر خود نمايد ، و از طرفي مي دانم بسياري از افراد همچون من ، بدنبال مطالبي در مورد ساير پرندگان آوازخوان بوده اند و کمبود وبلاگي فارسي زبان که به طور تخصصي به اين موضوع بپردازد موجب شد تا به فکر ايجاد وبلاگي تخصصي در اين زمينه باشم .
به هر حال وبلاگ فوق نوپاست و خالي از اشکال نيست و يقيناً پيشنهادات و انتقادات شما دوستان عزيز مي تواند در رفع اين مشکلات احتمالي و در تکميل مطالب بسيار مفيد باشد . خواهشمندم هر گونه انتقاد ، پيشنهاد ، مطالب جديد و ... داريد با ما در ميان بگذاريد .
به اميد روزي که با همکاري شما دوستان ، وبلاگي جامع و به زبان فارسي در زمينه پرندگان آوازخوان در اختيار علاقه مندان باشد .
Email جهت ارسال مطالب ، پيشنهادات ، انتقادات و پرسش هاي احتمالي :
Hamid_botanist@yahoo.com
پرندگان آوازخوان ايران :
به طور کلي مي توان گفت غالب پرندگان آوازخوان ايران متعلق به راسته گنجشک سانان Passeriformes ) ( مي باشند . از مجموع حدود پانصد گونه پرنده شناخته شده در ايران در حدود يکصد و هشتاد گونه آن متعلق به راسته گنجشک سانان است . اين راسته در ايران شامل بيست و پنج خانواده مي باشد که از شناخته شده ترين خانواده ها مي توان به خانواده سهره ، خانواده کلاغ ، خانواده سار و... اشاره کرد .
بطور کلي راسته گنجشک سانان پرندگان شاخه نشين ، آوازخوان ، با گونه هاي متنوع و فراوان و در اندازه هاي گوناگون و با ويژگي هاي زيستي متفاوت را شامل مي شود .
زيباترين آوازها در اين راسته متعلق به خانواده هاي سهره ، چکاوک ، تو کا ، سسک ، زردپره و پري شاهرخ مي باشد .
در ادامه سعي بر آن شده تا خانواده ها به تفکيک مورد بررسي و تجزيه تحليل قرار گيرند . ان شاءالله ساير پرندگان آوازخوان احتمالي خارج از راسته گنجشک سانان که در ايران موجود مي باشند پس از جمع آوري اطلاعات به علاقه مندان معرفي خواهند شد .
شناخته شده ترين خانواده در راسته گنجشک سانان خانواده سهره ئيان ( fringillidae ) مي باشد که در ادامه به شرح پرندگان اين خانواده مي پردازم .
نگاهي اجمالي به خانواده سهره :
سهره ها پرندگاني شاخه نشين ، کوچک جثه ، آوازخوان ، رنگارنگ ، متعلق به راسته گنجشک سانان ( Passeriformes ) واز خانواده سهره ها ( fringillidae ) مي باشند . سهره ها پرندگاني دانه خوار بوده و غالب تغذيه آنان از دانه گياهاني همچون گلرنگ ، شاهدانه ، ارزن ، کتان ، آفتابگردان ، قدومه و ساير گياهان دانه دار مي باشد . هرچند در جيره غذايي برخي از انواع سهره ها ميوه ها ، سبزيجات و حشرات نيز جاي دارند ولي غالب تغذيه اين پرندگان از دانه ها مي باشد و تغذيه از حشرات و ميوه ها بيشتر در فصل توليد مثل اين پرندگان ديده مي شود .
به طور کلي راسته گنجشک سانان پرندگاني آوازخوان را در بر مي گيرد که در ميان خانواده هاي موجود در اين راسته خانواده سهره از آواز دلنشين تري نسبت به ساير پرندگان اين راسته برخوردارند . قناري که شناخته شده ترين پرنده آوازخوان در جهان مي باشد متعلق به خانواده سهره است . از نظر زيستگاهي سهره ها را مي توان در کوه ها ، بيابان ها ، جنگل ها ، کشتزارها ، پارک ها و ساير نقاط مناسب جهت زندگي يافت . نر و ماده اين پرندگان در برخي گونه ها بسيار مشابه و در برخي گونه ها کاملاً متفاوت هستند . سهره ها پرندگاني اجتماعي بوده و خارج از فصل توليد مثل به صورت گروهي ديده مي شوند . رنگ آميزي زيبا از يک سو و آواز دلنشين سهره ها از سوي ديگر موجب تمايل بسياري از علاقه مندان ، به نگهداري اين پرندگان شده است . تا جايي که در نقاط مختلف دنيا برخي از انواع سهره ها را اهلي نموده و به عنوان پرنده زينتي نگهداري مي کنند . ساختار ژنتيکي سهره ها به گونه اي است که مي توان غالب آنها را با هم تلقيح نمود ، البته در اکثر موارد پرنده حاصل از تلقيح دو گونه سهره با هم ، نابارور مي باشد ولي به هر حال تلقيح سهره ها با يکديگر جهت اصلاح و يا بهبود آواز و زيبايي در بسياري از کشورها رواج دارد . از رايج ترين آن مي توان به تلقيح انواع سهره با قناري اشاره کرد که معمولاً هدف از آن اصلاح و بهبود آوازخواني مي باشد .
سهره هاي ايران ( The finches of iran ) :
در کشور ايران تاکنون هيجده گونه از انواع سهره شناسايي شده است . از اين هيجده گونه تعداد شانزده گونه آن در ايران توليد مثل نيز دارند و دو گونه آن به صورت مهاجر و در فصول پاييز و زمستان در نقاط محدودي از کشور ديده شده است . از نقطه نظر پراکنش برخي از گونه هاي سهره در ايران در نقاط وسيعي از کشور ديده شده اند و برخي از گونه ها نيز خاص مناطق محدودي از کشور ما هستند . ولي به طور کلي غالب سهره هاي ايران را مي توان در مناطق شمال و شمال غرب کشورمان مشاهده نمود . از نقطه نظر فراواني نيز بايد گفت تعدادي از انواع سهره ها در ايران به وفور ديده شده و توليد مثل مي کنند و برخي ديگراز گونه ها به تعداد اندک توليد مثل مي نمايند . همچنين در برخي مناطق کشور سهره ها تنها زمستان گذران هستند و در برخي نقاط تابستان گذران و در برخي نقاط نيز در تمام طول سال مقيم هستند . به دليل ورود جمعيت زمستان گذران سهره ها از ساير کشور ها به ايران در فصول پاييز و زمستان جمعيت سهره ها افزايش چشمگيري دارد ليکن آن دسته از سهره هاي مهاجر ورودي از ساير کشورها با فرارسيدن فصل بهار مجدداً از کشور خارج مي شوند . در ادامه ضمن اشاره به اسامي سهره هاي ايران به شرح آنها مي پردازم .
|
رديف |
نام فارسي |
نام هاي محلي |
نام انگليسي |
نام علمي |
|
1 |
سهره جنگلي |
بلبل خمسه |
Chaffinch |
Fringilla coelebs |
|
2 |
سهره دمگاه سفيد |
--------------- |
Brambling |
Fringilla montifringilla |
|
3 |
سهره دمگاه زرد |
سينه سبز |
Serin |
Serinus serinus |
|
4 |
سهره پيشاني سرخ |
گل به سر ، داغ سر |
Red-fronted serin |
Serinus pusillus |
|
5 |
سهره سبز |
سهره سبز ، بلبل سبز |
Greenfinch |
Carduelis chloris |
|
6 |
سهره زرد |
سهره سبز ، سيسکين |
Eurasian siskin |
Carduelis spinus |
|
7 |
سهره طلايي |
سهره معمولي |
European goldfinch |
Carduelis carduelis |
|
8 |
سهره کوهي |
--------------- |
Twite |
Carduelis flavirostris |
|
9 |
سهره سينه سرخ |
سينه سرخ |
Eurasian linnet |
Carduelis cannabina |
|
10 |
سهره بال سرخ |
--------------- |
Crimson-winged finch |
Rhodopechys sanguinea |
|
11 |
سهره صورتي |
فنچ |
Trumpeter finch |
Bucanetes githagineus |
|
12 |
سهره مغولي |
--------------- |
Mongolian trumpeter finch |
Bucanetes mongolicus |
|
13 |
سهره خاکي |
بلبل باغي |
Desert finch |
Rhodopechys obsoleta |
|
14 |
سهره سرخ |
--------------- |
Common rosefinch |
Carpodacus erythrinus |
|
15 |
سهره سر سياه |
--------------- |
Bullfinch |
Pyrrhula pyrrhula |
|
16 |
سهره نوک بزرگ |
--------------- |
Hawfinch |
Coccothrautes coccothrautes |
|
17 |
سهره سياه |
--------------- |
White-winged grosbeak |
Mycerobas carnipes |
|
18 |
سهره نوک قيچي |
--------------- |
|
|
نحوه انتخاب پرنده در حين خريد
با فرا رسيدن فصل پاييز و مهاجرت پرندگان به زودي شاهد ورود انواع پرندگان وحشي زينتي و آوازخوان به بازار خواهيم بود . در اين ميان عده اي از علاقمندان به نگهداري از پرندگان اقدام به خريد پرنده مورد نظر خود مي نمايند . رعايت برخي اصول در زمان خريد پرنده مي تواند موجب انتخابي بهتر و مناسب تر شود که برخي از اين اصول در ذيل يادآوري مي گردند .
1 ) قبل از خريد انتخاب کنيد که چه پرنده اي را مي خواهيد و به چه منظور . اگر هدف خريد پرنده اي آوازخوان است بايد پرنده هاي آوازخوان را انتخاب کنيد و اگر هدف زيبايي است انتخاب شما نيز متفاوت خواهد بود .
2 ) اگر مايل به نگهداري از پرنده اي آوازخوان هستيد بايد بدانيد که در غالب پرندگان اين پرنده نر است که آواز مي خواند پس در انتخاب خود دقت نماييد تا پرنده نر را جهت خريد انتخاب کنيد .به اين نکته هم دقت کنيد که در غالب پرندگان پرنده نر از رنگ آميزي زيبا و درخشان تري نسبت به پرنده ماده برخوردار است .
3 ) اگر پرنده اي نا آشنا را مد نظر داريد مطمئن شويد پرنده مورد نظر دانه خوار است . پرندگاني با منقار مخروطي محکم و با اندکي ضخامت دانه خوار هستند . پرندگاني با منقار باريک و دراز حشره خوار يا ميوه خوار هستند .
4 ) در هنگام خريد مطمئن شويد که چند روزي از صيد پرنده گذشته و پرنده در اين مدت تغذيه داشته است .
5 ) در هنگام خريد توجه داشته باشيد که هيچ گونه زخم ، جوش ، تغيير رنگ مشکوک و برآمدگي در نواحي چشم و اطراف آن ، در ناحيه مخرج ، در ناحيه شکم ، منقار و پاها وجود نداشته باشد .
6 ) پرنده مورد نظر بايد کاملا شاداب بوده و هنگام نزديک شدن شما ترسيده و پرواز کند . از نظر استيل بدني نيز بايد پرنده انتخابي اندازه اي متوسط ، بدني کشيده و پاهايي بلند داشته و در هنگام نشستن روي تيرک ايستاده و عمود بنشيند .
7 ) از خريد پرندگاني که خواب آلود بوده و يا پرهاي خود را پف کرده و يا نسبت به محيط پيرامون خود بي تفاوت هستند جداً خودداري نماييد .
8 ) مطمئن شويد دستگاه گوارش پرنده مشکلي ندارد . ( عدم وجود فضولات در اطراف مخرج )
9 ) پس از خريد چند روزي پرنده را در محيطي آرام قرار دهيد تا به محيط قفس و تغذيه در قفس کاملاً عادت کند . در اين مدت پرنده را در قفسي کوچک نگهداري کنيد تا در اثر پرواز آسيبي به پرنده وارد نشود .
10 ) انواع دانه ها را در اختيار پرنده قرار دهيد تا متوجه علاقه پرنده در تغذيه شويد .
11 ) در نهايت با استفاده از روش هايی که قبلاً گفته شد اقدام به اهلي نمودن پرنده نماييد .
قابل توجه علاقه مندان به آشنايي با پرندگان ايران
کتاب راهنماي صحرايي پرندگان ايران تأليف دکتر جمشيد منصوري از پرنده شناسان معروف ايراني يکي از کامل ترين کتب در زمينه پرندگان ايران مي باشد . در اين کتاب 490 صفحه اي اطلاعاتي در مورد پرندگاني که تاکنون در ايران شناسايي شده اند آورده شده است .
اطلاعات موجود در اين کتاب شامل موارد زير مي باشد :
1 ) معرفي 492 گونه از پرندگان ايران .
2 ) نام راسته و خانواده ، نام انگليسي ، نام علمي و نام فارسي هر گونه .
3 ) مشخصات ظاهري هر گونه ، اعم از مشخصات پرنده نر ، ماده و پرنده جوان .
4 ) وضعيت صدا و يا آواز هر پرنده .
5 ) زيستگاه هر پرنده .
6 ) وضعيت حفاظت پرنده در ايران .
7 ) تصاوير زيبا و با کيفيت از تمامي پرندگان ايران .
8 ) نقشه پراکنش هر گونه در ايران .
چاپ اول اين کتاب در سال 1379 و از انتشارات ذهن آويز بوده است . آدرس مرکز پخش که در چاپ اول کتاب عنوان شده است به شرح زير مي باشد :
تهران - انتهاي خيابان صباي شمالي – کوچه ذاکري – پلاک 7 – طبقه سوم
تلفن : 8802824
همچنين قيمت روي جلد کتاب در چاپ اول 80000 ريال مي باشد .
سهره سرخ
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Carpodacus erythrinus
نام انگليسي : Common rosefinch یا Scarlet rosefinch
ساير نام هاي محلي : بلبل قرمز
مشخصات عمومي :
پرنده اي به طول 14 تا 15 سانتيمتر با منقار مخروطي و خاکستري رنگ و بدن پر جثه و سر گرد است . انتهاي دم پرنده نيز قلبي شکل مي باشد . پرواز اين پرنده همچون ساير سهره ها موجي مي باشد .
مشخصات پرنده نر:
پرنده نر بالغ به واسطه سر ، سينه و دمگاه زرد و روتنه قهوه اي شناخته مي شود .
مشخصات پرنده جوان و پرنده ماده:
پرنده جوان و پرنده ماده مشابه بوده و فاقد رنگ قرمز مي باشند و عموماً به رنگ زيتوني مايل به قهوه اي ديده مي شوند که در ناحيه روتنه و زيرتنه رگه رگه هايي تيره رنگ ديده مي شود .
تغذيه :
اين پرنده نيز همچون ساير سهره ها دانه خوار مي باشد . در داخل قفس نيز از انواع دانه ها از قبيل شاهدانه ، ارزن ، کتان و ... تغذيه مي کند .
پراکنش :
در کشور ما در حاشيه شمال شرق ، شمال غرب و شمال توليد مثل مي کند . اين پرنده در ايران در فصل تابستان به صورت مهاجر عبوري در همه جا ديده مي شود .
محل زندگي :
اين پرنده در مناطق جنگلي کوهستاني و دره هاي عميق و به خصوص نزديک آب به سر برده و هنگام مهاجرت و به صورت عبوري در هر کجا که درخت باشد ديده مي شود و درون بوته ها و گياهان باتلاقي و يا جنگل هاي بلوط آشيانه مي سازد .
آواز :
صداي اين پرنده واضح و بلند شبيه : وي-ديوي-دي-ديو شنيده مي شود .آواز اين پرنده از تنوع کمي برخوردار است ولي تا حدودي زيبا مي باشد . پرنده نرمعمولاً در حال نشستن روي نوک شاخه ها به آوازخواني مي پردازد .
جهت شنیدن آواز این پرنده به لینک زیر رفته و روی گزینه play کلیک کنید .
ساير توضيحات :
علاقه مندان به توليد پرندگان دورگه مي توانند از اين پرنده جهت دورگه گيري و ايجاد رنگ قرمز استفاده کنند .
هيبريد :
سهره سرخ قابليت تلقيح با انواع سهره ها از قبيل سهره معمولي ، سهره صورتي و ... را داراست . از اين پرنده بيشتر از اينکه به خاطر صدايش نگهداري شود به دليل زيبايي ظاهر و يا جهت تلقيح با ساير سهره ها نگهداري مي شود .
سهره سرخ * سهره معمولی
سهره سرخ * سهره صورتی
روش رام کردن پرندگان
يکي از مهم ترين ويژگيهاي يک پرنده زينتي آوازخوان ، اهلي بودن و يا رام بودن آن مي باشد . پرنده وحشي با تمام زيباييهايش در قفس آواز نمي خواند مگر زماني که احساس آرامش کند . در واقع پرندگان آوازخوان چه در طبيعت و چه در قفس زماني آواز مي خوانند که در سلامت کامل باشند و از طرفي احساس خطري از جانب محيط اطراف متوجه خود ندانند . شايد به همين دليل است که زماني که يک بلبل يا يک سهره در اوج آوازخواني پرنده اي شکاري يا گربه و يا حتي انسان را در نزديکي خود مي بيند ضمن قطع آواز اقدام به صدور هشدار به ساير پرندگان از طريق ايجاد اصواتي خاص مي نمايد . در حقيقت احساس ترس و وحشت پرنده از آن چه در اطراف اوست عامل قطع آواز و صدور هشدار به ساير پرندگان است .
يقيناً اگر شما پرنده اي وحشي را در قفس و در نزديکي خود قرار دهيد تا مدتي نه تنها آواز نمي خواند بلکه خود را به ديواره هاي قفس مي کوبد و اين همان چيزي است که يک پرورش دهنده پرنده دوست ندارد .
اگر مايل به شنيدن آواز يک پرنده وحشي در محيط قفس و در منزل خود هستيد بايد اين پرنده را رام و اهلي کنيد و اين امر زماني ميسر خواهد بود که پرنده نسبت به شما احساس ترس و وحشت نداشته باشد .
احساس ترس پرندگان امري غريزي است که البته بخشي از آن نيز اکتسابي مي باشد . شايد جوجه سهره اي را ديده باشيد که گربه اي را روي ديوار مي بيند و يا قوشي را در آسمان مشاهده مي کند و به آن خيره شده و اصوات خاصي از خود ساتع مي کند . آيا به نظر شما اين جوجه که نه گربه اي ديده و نه قوشي و عقابي پس چرا مي ترسد ؟ اين همان غريزه حيوان است .
به حکم غريزه پرندگان انسان را نيز دشمن خود مي دانند و از آن هراس دارند . و شايد بتوان گفت همين احساس ترس و وحشت پرندگان عامل بقاي آنان در طبيعت است .
به هر حال اگر علاقه مند به نگهداري پرندگان وحشي هستيد لازم است قبل از هرکاري پرنده مورد نظر را اهلي کنيد .
به طور کلي در اهلي کردن پرنده اگر بتوانيد احساس ترس پرنده را نسبت به خود از بين ببريد در آن صورت گام اصلي در رام کردن پرنده را برداشته ايد . روش رام کردن زياد مهم نيست و آنچه مهم است کاستن ترس پرنده نسبت به خودمان است ( ولو از هر روشي ) . البته بايد توجه داشت که برخي پرندگان مثل سهره زرد ، گل به سر و سهره خاکي زود رام هستند و برخي پرندگان مثل سهره جنگلي (سهره آوازخوان ) دير رام شده و نياز به صرف زمان بيشتري دارد . و يا اين که پرندگان جوان نسبت به پرندگان بالغ بسيار زودتر رام شده و انس مي گيرند .
عده اي به غلط معتقدند که براي رام کردن پرنده بايد قفس آن را در محلي پر رفت و آمد قرار داد تا بچه ها با پرنده بازي کنند و کم کم پرنده رام شود در حالي که اگر بچه ها ضمن بازي با پرنده به آن آسيب وارد کنند و موجب ترس پرنده شوند نه تنها پرنده رام نمي شود بلکه نسبت به قبل ترسو تر نيز خواهد شد .
بهترين روشي که براي رام کردن انواع پرندگان استفاده مي شود اين است که پرنده را در قفسي به ابعاد متوسط يا کوچک گذارده و سپس قفس پرنده را در محلي آرام و پر رفت و آمد قرار مي دهند . که بهتر است قفس آويزان نباشد . همچنين بايد تا مدتي که پرنده رام نشده به آن کمتر توجه شود . ( به هيچ وجه نگذاريد کسي با پرنده شما در اين مدت بازي کند يا پرنده را بترساند ) . پس از گذشت يکي دو ماه پرنده اي خواهيد داشت که نسبت به روز اول به مراتب اهلي شده و به مرور زمان اهلي تر هم خواهد شد .
خلاصه آن که براي رام کردن پرنده توجه به نکات زير مهم است :
1- منظور از رام کردن پرنده کاستن ترس پرنده نسبت به انسان و محيط قفس است .
2- قفس پرنده زماني که در حال رام شدن است بايد کوچک يا متوسط باشد تا به پرنده در اثر ضربات ناشي از پرواز ناگهاني در قفس آسيبي وارد نشود .
3- قفس پرنده را در محيطي آرام و پر رفت و آمد و در نزديکي سطح زمين قرار دهيد .
4- کم توجهي و بي اعتنايي به پرنده يکي از مهم ترين عوامل در رام کردن آن است . تا پرنده احساس کند که فرقي بين بودن و نبودن شما در نزديکي قفس نيست . و از نزديک شدن شما به قفس خطري متوجه اش نمي شود .
5- در طول مدت اهلي کردن ، از دست زدن به پرنده جداً خودداري کنيد .
6- نگذاريد کودکان با پرنده شما بازي کرده و قفس را جابجا کنند .
7- با اعمال و رفتار خود به پرنده بفهمانيد که دوست او هستيد و نه دشمن او .
8- و در پايان اين که يکي از مهمترين اصول در موفقيت شما در اهلي کردن پرنده صبور بودن شما است . پس صبر داشته باشيد و مطمئن باشيد پرنده شما هرقدر هم که وحشي باشد رام و اهلي خواهد شد .
سهره خاکي
نام راسته : Passeriformes
نام خانواده : Fringillidae
نام علمي : Rhodospiza obsolete
نام انگليسي : Desert finch
ساير اسامي محلي : بلبل خاکي ، بلبل باغي
مشخصات عمومي پرنده:
پرنده اي به طول 14 تا 15 سانتيمتر و به اندازه گنجشک خانگي مي باشد . رنگ عمومي بدن خاکي رنگ بوده که در بال ها اثري از رنگ صورتي ديده مي شود . پرهاي بال و دم سياه رنگ با اثراتي از رنگ سفيد در لبه پرها مي باشد . همچنين منقار در پرنده ماده و نر سياه رنگ و مخروطي و نسبتاً بزرگ مي باشد . سينه نيز به رنگ نخودي يا خاکي مي باشد .
مشخصات پرنده نر :
به طور کلي رنگ صورتي بال در پرنده نر درخشان تر از پرنده ماده مي باشد ولي بارزترين تفاوت پرنده نر و ماده در ناحيه بين چشم و منقار مي باشد که در پرنده نر حد فاصل چشم و منقار سياه رنگ است ولي در ماده خاکي رنگ است .
مشخصات پرنده ماده و جوان :
پرنده ماده و جوان شبيه به هم بوده و ناحيه بين چشم و منقار خاکي رنگ است . تنها تفاوت بارز پرنده ماده و جوان در رنگ منقار است که در پرنده ماده سياه و در پرنده جوان روشن و يا تا حدودي زرد رنگ است .
پراکنش :
اين پرنده در کشور ما در کليه نواحي به جز حاشيه شمال و شمال غرب کشور زندگي مي کند و به تعداد فراوان نيز توليد مثل مي نمايد .
محل زندگي :
در نواحي شهري ، پارک ها ، کوهپايه ها و... زندگي مي کند و در داخل درختان هميشه سبز و يا درختان با پوشش برگي زياد مثل نارون و در ارتفاع بسيار پايين لانه اي فنجاني شکل درست مي کند و بين 3 تا 6 تخم مي گذارد .
تغذيه :
از انواع دانه ها ، ميوه ها و فرآورده هاي گياهي تغذيه مي کند . در قفس نيز تغذيه از شاهدانه را به تغذيه از ارزن يا کتان ترجيح مي دهد .
آواز :
صداي معمول اين پرنده آرام و جالب شبيه جير جيرک مي باشد و آواز اين پرنده نيز جالب و تا حدودي شبيه آواز بلبل خرما مي باشد .
ساير مشخصات :
در برخي کتب اشاره شده که اين پرنده در قفس زود رام شده و انس مي گيرد .
هيبريد :
بنده تاکنون اطلاعات و گزارشي از تلقيح اين پرنده با ساير سهره ها در يافت نکرده ام ولي اين احتمال که بتوان اين پرنده را نيز همچون ساير سهره ها با برخي گونه هاي ديگر سهره تلقيح نمود وجود دارد .
سهره دمگاه زرد
نام راسته : passeriformes
نام خانواده : fringillidae
نام علمي : Serinus serinus
نام انگليسي : European serin
ساير نام هاي محلي : سينه زرد ، سهره اروپایی
مشخصات عمومي :
پرنده اي کوچک جثه و به اندازه تقريبي 12 سانتيمتر و به اندازه گل به سر يا سهره پيشاني سرخ است . منقار کوچک و مخروطي و کوچک ، دم چنگالي شکل ، پاهاي تيره رنگ و دمگاه زرد يا سبز از خصوصيات مشترک پرنده بالغ نر و ماده مي باشد .
مشخصات پرنده نر:
پرنده نر با سينه و پيشاني زرد رنگ و روتنه تيره رنگ با اثراتي از رنگ سبز در پر و بال ديده مي شود . همچنين در اين پرنده نوار ابرويي سبز رنگ نيز ديده مي شود .
مشخصات پرنده جوان و پرنده ماده :
پرنده جوان و پرنده ماده فاقد رنگ زرد پيشاني و سينه هستند هرچند اثر کمي از رنگ سبز در ناحيه سينه و نوار ابرويي ديده مي شود . پرنده ماده و پرنده جوان در ناحيه سينه داراي رگه رگه هاي فراوان تيره رنگ هستند .
تغذيه :
خارج از فصل توليد مثل از انواع دانه ها تغذيه مي کند و در فصل توليد مثل علاوه بر دانه ها از حشرات نيز تغذيه مي نمايد . بهترين غذا براي نگهداري اين پرنده در قفس همان جيره غذايي قناري مي باشد که شامل مخلوطي از ارزن و کتان مي باشد .
پراکنش :
به طور کلي اين پرنده در اروپا به وفور يافت مي شود ولي در کشور ما تنها در فصول پاييز و زمستان و به تعداد اندک و به صورت سرگردان در برخي نواحي غرب کشور ديده شده است و هنوز اخباري از توليد مثل اين پرنده در ايران گزارش نشده است .
محل زندگي :
درجنگل ها ، اطراف رودخانه ها ، پارک ها و کشتزارها و ساير نواحي مستعد زندگي مي کند .
آواز :
صداي معمول اين پرنده بسيار شبيه جير جير سهره پيشاني سرخ ( گل به سر ) است .
آواز اين پرنده نيز شامل چهچهه هاي بسيار تند وتيز و تا حدودي نامشخص مي باشد که صداي آن شبيه به هم خوردن کليدهاي يک دسته کليد مي باشد .
ساير نکات :
در واقع اين پرنده از جنس گل به سر و يا قناري مي باشد و در کشورهاي اروپايي به عنوان يک پرنده قفسي نگهداري مي شود و خصوصيات رفتاري شبيه به قناري دارد هرچند که آواز اين پرنده از زيبايي بسيار کمتري نسبت به قناري برخوردار است . در فصول پاييز و زمستان بيشتر به صورت گروهي همراه با گل به سرها ديده مي شود و شکارچيان گل به سر گاهاً اين پرنده را نيز همراه گل به سرها شکار مي کنند و البته به دليل شباهت زياد پرنده جوان و ماده به گل به سر غالباً شکارچيان اين پرنده را با گل به سر اشتباه مي گيرند . اگر مايل به نگهداري اين پرنده هستيد بايد در فصل پاييز و زمستان به مغازه هاي پرنده فروشي سر زده و در ميان گله هاي گل به سر موجود در مغازه ها به دنبال اين پرنده بگرديد .
هيبريد :
اين سهره در کشورهاي اروپايي با قناري تلقيح مي شود . همچنين با برخي ديگر از سهره ها همچون سهره زرد نيز قابليت تلقيح دارد . به نظر مي رسد تلقيح اين پرنده با قناري بسيار آسان باشد .
سهره دمگاه زرد * قناری
سهره دمگاه زرد * قناری
سهره دمگاه زرد * سهره زرد
آواز و اطلاعاتی پیرامون انواع سهره با کلیک روی نام لاتین سهره مورد نظر . ( در این قسمت شما میتوانید اطلاعاتی به زبان لاتین در مورد پرنده مورد نظر به دست بیاورید و همچنین آواز پرنده مورد نظر خود را بشنوید )
